De Focus-projecten

Op deze website vindt u informatie over het Focus-project waarbinnen de training: Opbrengstgericht Werken op basis van Prestatiefeedback in het primair onderwijs wordt verzorgd.

De naam ‘Focus’ wijst op het centraal stellen van de leeropbrengsten van de school: op welk niveau presteren we als school in vergelijking met de gemiddelde Nederlandse basisschool, waar kunnen we nog verbeteren, en hoe gaan we dat realiseren?

Wie hebben deelgenomen aan Focus?

Focus I: In de periode 2010-2011-2012 hebben 43 scholen aan het project meegedaan.

Focus II: In de periode 2011-2012-2013 hebben 67 scholen aan het project meegedaan.

Focus III: In de periode 2011-2012-2013 hebben 44 scholen aan het project meegedaan.

Focus IV: In het schooljaar 2013-2014 is Focus IV van start gegaan met een groep van 41
leerkrachten, in het schooljaar 2014-2015 zijn nogmaals 30 leerkrachten getraind.

Waaruit bestaat de Focus-training?

De Focus-training is sterk praktijkgericht; vanaf de eerste dag gaat u aan de gang met uw eigen leerlingvolgsysteemgegevens en leert u om die grondig en correct te analyseren en interpreteren. Om OGW echt binnen de school te verankeren is gekozen voor een longitudinale opzet: de gehele training beslaat een periode van één of twee jaar. De trainingsonderdelen zijn steeds gericht op het bepalen van hoe u in uw school of klas opbrengstgericht gaat werken, en op het doorvoeren van deze werkwijze in uw school. Dit gebeurt direct: gedurende twee jaar nemen de leerkrachten van alle leerjaren ( groepen 1 t/m 8 ) deel aan de training, steeds samen met de intern begeleider en de schoolleider (dit geldt niet voor Focus IV, zie hieronder).

Kernvakken
De OGW-aanpak die in de cursus wordt geleerd is in principe van toepassing op alle basisschoolvakken. Omdat de didactiek bij OGW van groot belang is (hoe kan ik via optimalisering van het onderwijs in de klas mijn resultaten verbeteren?) hebben we er echter voor gekozen om OGW tijdens de training te richten op één specifiek vak. In Focus I, II en IV is dit het vak rekenen. In dit kader wordt uitdrukkelijk aandacht geschonken aan het optimaliseren van de rekendidactiek. De Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) is betrokken bij de ontwikkeling van de didactische onderdelen van de training. In Focus III en in het tweede jaar van Focus II kunnen scholen ervoor kiezen (ook) opbrengstgericht te gaan werken voor het vakgebied spelling.

Opzet van de training – Focus I, II, III
De scholen krijgen per schooljaar 7 trainingsbijeenkomsten (2 dagen en 5 dagdelen). De trainingsbijeenkomsten worden steeds gegeven aan het team van een school, of een groep van twee tot vier scholen (groepsgrootte van 30 à 40 personen), dit biedt de mogelijkheid tot een actieve inbreng van de deelnemers en tot interactie. De uitwisseling van kennis en ervaringen (bijv. over didactische aanpakken, het opstellen van groepsplannen, en manieren om de leerprestaties te verbeteren) tussen scholen vinden we erg belangrijk, omdat je langs die weg veel van elkaar kunt leren.

Opzet van de training – Focus IV
In Focus IV worden individuele leerkrachten getraind en begeleid, daarnaast vinden plenaire inhoudelijke bijeenkomsten plaats en is er geregeld intervisie. De uitwisseling van kennis en ervaringen (bijv. over didactische aanpakken, het opstellen van groepsplannen, en manieren om de leerprestaties te verbeteren) tussen scholen vinden we erg belangrijk, omdat je langs die weg veel van elkaar kunt leren.

OGW cyclus
Onze OGW-cyclus die in de hele training centraal staat, is sterk overeenkomstig met de alom bekende PDCA cyclus (Plan-Do-Check-Act) maar wijkt daarvan af in die zin dat wij niet starten met het formuleren van doelen maar met het analyseren van de school en de groepsprestaties. Je kunt immers pas realistische doelen stellen als je weet waar je als school nu al goed presteert en waar nog wat minder, en hoe je de prestaties nog kan verbeteren.

Tijdens de training leren deelnemers allereerst om de informatie uit hun eigen leerlingvolgsysteem (het maakt niet uit of u met het CITO, ESIS, dan wel ParnasSys werkt) grondig te analyseren en zich zo een nauwkeurig beeld te vormen van waar u als school al goed presteert en waar u zich nog kunt verbeteren.

Daarna leren de deelnemers om de vastgestelde onderwijsbehoeften (wat kunnen mijn leerlingen nog niet, welke leerlingen hebben behoefte aan verrijkingsstof?) te vertalen in een didactische aanpak waarmee de prestaties verbeterd kunnen worden.

Vervolgens worden prestatie- en leerstofdoelen geformuleerd (doelen voor de school als geheel, voor alle groepen, en waar wenselijk ook nog voor enkele individuele leerlingen) die idealiter bij de volgende afname van het leerlingvolgsysteem bereikt worden. We sluiten hierbij aan bij de landelijke trend om op basis van groepsplannen te werken. Als bekend is op welke punten verbetering van de prestaties wenselijk is, en met behulp van welke didactische aanpak aan de verbetering van de rekenprestaties gewerkt zal worden, dan is het vervolgens zaak om de plannen in de groepen uit te voeren en tussentijds te monitoren of de gestelde doelen bereikt worden.